Trouwen en geregistreerd partnerschap
Trouwen en een geregistreerd partnerschap lijken veel op elkaar, meer er zijn een paar verschillen. In ieder geval vallen beide opties sinds 2018 onder de beperkte gemeenschap van goederen, wat betekent dat er regels zijn over welke bezittingen van u beiden zijn en welke privé blijven. Als u speciale afspraken wilt maken, bijvoorbeeld om bepaalde bezittingen apart te houden of om te regelen wat er gebeurt bij een eigen bedrijf, kunt u huwelijkse voorwaarden (bij trouwen) of partnerschapsvoorwaarden (bij geregistreerd partnerschap) opstellen. Dit doet u bij de notaris. De notaris kan u advies geven over wat in uw situatie handig is om vast te leggen. De voorwaarden zijn actief op het moment van trouwen of geregistreerd partnerschap.
Wanneer voorwaarden vastleggen: Het is het beste om de voorwaarden vóór het huwelijk of partnerschap vast te leggen, zodat er nog geen gezamenlijke bezittingen zijn. Maar het kan ook na het huwelijk of partnerschap worden geregeld.
Beperkte gemeenschap van goederen
Sinds 2018 geldt voor zowel huwelijk als geregistreerd partnerschap de beperkte gemeenschap van goederen. Dit betekent:
- Wat u vóór het huwelijk of partnerschap had, blijft van u. Dit geldt voor zowel bezittingen als schulden.
- Gezamenlijke bezittingen die u vóór het huwelijk of partnerschap had, zijn van u beiden, maar dan elk voor de helft (dit is ook zo als de eigendomsverhouding eerst anders was).
- Schenkingen of erfenissen die u krijgt vóór of tijdens uw huwelijk of partnerschap, blijven van u. Tenzij de schenker anders heeft bepaald of in het testament iets anders is aangegeven.
- Alles wat u tijdens het huwelijk of het partnerschap verwerft (inkomen, bezittingen, schulden), is van u beiden.
Als u iets apart wilt houden of specifieke afspraken wilt maken, kunt u huwelijkse of partnerschapsvoorwaarden regelen bij de notaris. Wij helpen u hier graag bij.
Algehele gemeenschap van goederen
Vóór 2018 trouwden mensen automatisch in algehele gemeenschap van goederen. Bent u in 2017 of eerder getrouwd dan zijn alle bezittingen en schulden van u samen. Dus ook de bezittingen en schulden die u vóór het trouwen zelf had. Dat blijft zo, ook al is de wet intussen veranderd. Als u nu trouwt of een partnerschap aangaat, is het nog steeds mogelijk om te kiezen voor de algehele gemeenschap van goederen. Dat kunt u regelen via huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden bij de notaris.
Belangrijke verschillen tussen het huwelijk en een geregistreerd partnerschap:
- Een geregistreerd partnerschap kan omgezet worden in een huwelijk. Andersom is dat niet mogelijk.
- Een geregistreerd partnerschap wordt in andere landen niet altijd erkend of er gelden andere regels.
- Bij een huwelijk verloopt een echtscheiding altijd via de rechter. Een geregistreerd partnerschap kan ook worden beëindigd met behulp van een notaris of advocaat. Beide partners moeten het dan volledig met elkaar eens zijn en er mogen geen minderjarige kinderen in het spel zijn.
Overlijden
Als één van u overlijdt, bent u automatisch erfgenaam van uw echtgenoot of partner. Tenzij die in een testament iets anders heeft bepaald. Ook de eigen kinderen zijn automatisch erfgenaam, al krijgen zij pas hun deel als beide partners zijn overleden.
Samenwonen
Bij samenwonen is de situatie anders dan bij trouwen of een geregistreerd partnerschap. De wet regelt niets voor u, wat betekent dat er geen automatische rechten of plichten tussen u zijn. Maar hoe gaat het als u samen spullen koopt? En wie krijgt die spullen als u uit elkaar zou gaan of wanneer een van u beiden overlijdt? Samenwonen heeft ook bijvoorbeeld gevolgen voor uw belastingaangifte. Zonder samenlevingsovereenkomst bent u niet voor alle belastingen fiscale partners, waardoor u meer erfbelasting betaalt. En wilt u dat uw partner recht op partnerpensioen krijgt? Dan vraagt uw pensioenfonds ook om een samenlevingsovereenkomst.
Overlijden
Als u overlijdt, is uw partner niet automatisch uw erfgenaam. Dat is uw naaste familie. Zonder testament gaan uw deel van het huis en al uw bezittingen naar hen. Met een testament kunt u aangeven wie uw persoonlijke en gezamenlijke bezittingen erft. U kunt hierin dus ook vastleggen dat uw partner naast de gezamenlijke bezittingen, ook uw persoonlijke spullen en spaargeld erft. Een testament is een persoonlijk document dat u opstelt bij de notaris.
Testament
Een testament stelt u in staat om zelf te bepalen wie uw erfgenamen zijn en hoe uw nalatenschap verdeeld wordt. Als u geen testament heeft, regelt de wet dit voor u, en bepaalt zij wie uw erfgenamen zijn en hoe uw bezittingen verdeeld worden. Ook kunt u beschermingsmaatregelen opnemen voor bijvoorbeeld de langstlevende en/of uw kinderen. Door een testament op te stellen, kunt u dus uw wensen vastleggen en uzelf en uw dierbaren beschermen.
Omdat u niet weet wat het leven brengt, kunt u in uw testament vastleggen wat er moet gebeuren in verschillende situaties (bijvoorbeeld als u wel of geen kinderen heeft, of als uw partner hertrouwt na uw overlijden).
10 redenen om een testament op te stellen
- Zelf bepalen aan wie u wat wilt nalaten. Bijvoorbeeld aan uw vriend(in), stiefkind, kleinkind, goede vriend of goed doel.
- Familieleden of partner uitsluiten van de nalatenschap (onterven).
- De financiële positie van uw (nieuwe) partner beschermen.
- De financiële positie van uw kinderen (beter) beschermen; bijvoorbeeld tegen schulden of tegen een partner van uw kind.
- Schenkingen aan het ene kind ‘rechttrekken’ in de nalatenschap; heeft u eerder aan één van uw kinderen meer geschonken dan aan anderen? U kunt dit in uw testament rechtzetten, zodat de verdeling eerlijker wordt.
- Erfbelasting of eigen bijdrage zorginstelling verminderen voor uw partner.
- Een bewindvoerder benoemen; als u vindt dat uw kinderen of een andere erfgenaam niet in staat zijn om de erfenis goed te beheren, dan kunt u een bewindvoerder aanwijzen.
- Een executeur benoemen voor de praktische zaken na uw overlijden.
- Iets regelen voor uw bezit in het buitenland.
- Iets regelen voor uw eigen zaak.
Conclusie:
Een testament biedt je de mogelijkheid om zelf te bepalen wat er met uw bezittingen gebeurt, wie ze erft en hoe u uw dierbaren kunt beschermen, zowel financieel als praktisch. Het is een belangrijk document om uw zaken goed te regelen en ervoor te zorgen dat uw wensen na uw overlijden worden uitgevoerd. Wilt u een testament opstellen, dan kunnen wij u daarbij helpen.
Levenstestament
Stel: u moet voor enige tijd naar het ziekenhuis en u weet niet hoe u er na de operatie aan toe bent. Of u woont voor langere tijd in het buitenland. Of u wordt een dagje ouder. Dan neemt de kans toe dat u afhankelijk wordt van anderen voor huishoudelijk werk, verzorging of financiële zaken.
Wie gaat over uw financiële zaken als u dit zelf niet kunt? In wie hebt u het volste vertrouwen? Laat alles op tijd volgens uw wensen en behoeften vastleggen. Dat kan met een levenstestament.
Een levenstestament is iets anders dan een testament, waarin u aangeeft wie wat van u erft na uw overlijden. In een levenstestament staan uw wensen voor de situatie waarin u door ziekte of ongeval uw zaken niet meer zelf kunt regelen. Ook legt u hierin vast wie namens u beslissingen mag nemen als u daar zelf niet meer toe in staat bent. Deze persoon is een vertegenwoordiger, ook wel gevolmachtigde genoemd.
Heeft u geen levenstestament laten opstellen en bent u daar niet meer toe in staat, dan stelt de kantonrechter een mentor, bewindvoerder of curator aan die uw zaken behartigt. Op deze benoeming heeft u dan geen invloed meer. Met een levenstestament houdt u wel zelf de regie.
Einde relatie
Uit elkaar na samenwonen
Voor het beëindigen van uw relatie is het niet nodig om naar de notaris te gaan. Bent u samen eigenaar van uw huis en wilt u dat één van u eigenaar wordt, dan moet u dit wel door de notaris laten aanpassen. Maak ook afspraken met de bank over uw hypotheekschuld. Zorg dat de persoon die vertrekt niet meer aansprakelijk is voor deze schuld. Bespreek samen met uw partner welke afspraken in uw overeenkomst staan over de bezittingen en schulden en bepaal wie wat meeneemt. Denk ook aan het aanpassen van uw testamenten. Informeer ook de Belastingdienst en pensioenfondsen dat u uit elkaar bent.
Uit elkaar na een huwelijk
Getrouwde stellen kunnen hun huwelijk alleen door een rechter laten ontbinden. Voor het officiële einde van een huwelijk is ook altijd een advocaat nodig. Partners kunnen een gezamenlijke of ieder een eigen advocaat inschakelen.
Uit elkaar na een geregistreerd partnerschap
Een geregistreerd partnerschap kan via de notaris of een advocaat worden beëindigd. Dan moeten beide partners het wel op alle vlakken met elkaar eens zijn. Is dat niet het geval, of zijn er minderjarige kinderen in het spel, dan moet de rechter er toch aan te pas komen.
Uit elkaar en kinderen
Na het beëindigen van de relatie blijven ouders een zorgplicht hebben voor hun kinderen. Beide ouders houden het gezag, tenzij de rechter anders bepaalt. Zijn de kinderen nog minderjarig, dan moeten de ouders een ouderschapsplan opstellen. Als het niet lukt om het samen eens te worden over de kinder- en partneralimentatie, wordt dit via de rechter geregeld.